74HC109 ve SN74HC109N DIP-16, Texas Instruments tarafından üretilen yüksek hızlı CMOS (HCMOS) teknolojisine sahip dual J-K flip-flop entegre devrelerdir. Bu bileşenler, pozitif kenar tetiklemeli (positive-edge-triggered) ve sıfırlama (clear) ile ön ayar (preset) özelliklerine sahiptir. DIP-16 kılıf yapısıyla Through-Hole Technology (THT) montaj için uygundur. Bu yazıda, 74HC109 ve SN74HC109N DIP-16 modellerinin teknik özelliklerini, kullanım alanlarını ve avantajlarını detaylı bir şekilde ele alarak kapsamlı bir rehber sunacağız. “74HC109 özellikleri”, “SN74HC109N datasheet” veya “74HC109 nerelerde kullanılır” gibi aramalar için ideal bir kaynaktır.
74HC109, SN74HC109N DIP-16 Nedir?
74HC109 (genel seri) ve SN74HC109N (Texas Instruments’a özgü model), iki adet J-K flip-flop içeren bir entegre devredir. Her flip-flop, J ve K girişleriyle veri işleme, preset (PRE) ve clear (CLR) girişleriyle asenkron kontrol sunar. Pozitif kenar tetiklemeli saat (CLK) ile çalışır ve CMOS teknolojisi sayesinde düşük güç tüketimiyle yüksek hız sağlar. SN74HC109N, 74HC109’un Texas Instruments tarafından üretilen DIP-16 kılıflı versiyonudur ve TTL lojik seviyeleriyle uyumludur.
74HC109, SN74HC109N DIP-16 Teknik Özellikleri
74HC109 ve SN74HC109N’nin teknik detayları, bu entegre devrelerin dijital sistemlerde neden tercih edildiğini açıklar. İşte öne çıkan özellikler:
-
Tip: Dual J-K Positive-Edge-Triggered Flip-Flop - İki bağımsız J-K flip-flop içerir.
-
Teknoloji: Yüksek Hızlı CMOS (HCMOS) - TTL uyumlu girişler (HCT serisi).
-
Besleme Gerilimi (VCC): 2V - 6V (74HC109), 4.5V - 5.5V (SN74HC109N için tipik).
-
Gecikme Süresi (Propagation Delay): 12 ns (tipik, VCC = 5V, SN74HC109N için).
-
Maksimum Saat Frekansı: 29 MHz (VCC = 5V).
-
Çıkış Akımı: ±5.2 mA (maksimum, SN74HC109N).
-
Kılıf Tipi: DIP-16 - Through-Hole montaj için 16 pinli dual in-line paket.
-
Girişler: J, K, CLK (saat), PRE (preset), CLR (clear) - Asenkron preset ve clear aktif düşük.
-
Çıkışlar: Q ve Q¯ (ters çıkış) - Her flip-flop için ikili çıkış.
-
Çalışma Sıcaklığı: -40°C ila +85°C (SN74HC109N).
-
Güç Tüketimi: Düşük statik güç tüketimi (maksimum 80 µA).
-
Özel Özellikler: J ve K girişlerini bağlayarak D-tipi flip-flop olarak kullanılabilir; K girişini toprağa bağlayıp J’yi yüksek tutarak toggle flip-flop olarak çalışır.
Bu özellikler, 74HC109 ve SN74HC109N’yi dijital lojik devrelerde çok yönlü bir bileşen yapar.
74HC109, SN74HC109N DIP-16 Kullanım Alanları
74HC109 ve SN74HC109N, J-K flip-flop yapısıyla çok çeşitli dijital uygulamalarda kullanılır:
-
Sayaç ve Frekans Bölücüler: Saat sinyallerini bölmek ve sayaç devrelerinde kullanmak.
-
Durum Makineleri: Sonlu durum makineleri (FSM) tasarımlarında durum geçişi.
-
Veri Senkronizasyonu: Asenkron verileri senkronize etmek için.
-
Dijital Kontrol Sistemleri: Lojik kontrol devrelerinde flip-flop tabanlı işlemler.
-
Eğitim Kitleri: Dijital elektronik ve lojik tasarımı öğretimi.
-
Tüketici Elektroniği: Kumanda cihazları, saat devreleri ve kontrol panelleri.
74HC109 ve SN74HC109N DIP-16, hobi projelerinden profesyonel dijital tasarımlara kadar güvenilir bir çözümdür.
74HC109, SN74HC109N DIP-16 Avantajları
Neden 74HC109 veya SN74HC109N’yi tercih etmelisiniz? İşte başlıca avantajlar:
-
Yüksek Hız: 12 ns gecikme süresi ve 29 MHz saat frekansı ile hızlı performans.
-
Düşük Güç Tüketimi: CMOS teknolojisiyle enerji verimliliği.
-
TTL Uyumluluğu: SN74HC109N, TTL lojik seviyeleriyle kolay entegrasyon sağlar.
-
Kolay Entegrasyon: DIP-16 kılıf, breadboard ve PCB’lere THT montaj için uygundur.
-
Texas Instruments Kalitesi: Dünya çapında tanınan Texas Instruments güvencesi.
-
Esnek Kullanım: J-K, D-tipi veya toggle flip-flop olarak kullanılabilir.
Bu avantajlar, 74HC109 ve SN74HC109N’yi dijital devrelerde öne çıkarır.
74HC109, SN74HC109N DIP-16 ile İlgili Sık Sorulan Sorular (SSS)
-
74HC109’un maksimum saat frekansı nedir? 29 MHz (VCC = 5V).
-
SN74HC109N ile 74HC109 arasındaki fark nedir? SN74HC109N, Texas Instruments’ın 74HC109’un DIP-16 kılıflı modelidir ve genellikle aynı özelliklere sahiptir.
-
Bu IC asenkron kontrol sunar mı? Evet, preset ve clear girişleri asenkron çalışır.
74HC109, SN74HC109N DIP-16 Datasheet ve Teknik Doküman
74HC109 ve SN74HC109N’nin tam teknik özelliklerine Texas Instruments resmi web sitesinden veya distribütörlerin sağladığı datasheet dosyalarından ulaşabilirsiniz. Datasheet, pin bağlantıları, termal özellikler ve elektriksel karakteristikler içerir.
74HC109, SN74HC109N DIP-16 Satın Alma Bilgileri